Kilka słów o powadze monarchii

autor zdjęcia: UK Government's Department for Culture

źródło: Rzeczpospolita

Król Karol III wraz z królową Kamilą w dniu koronacji, pozdrawiający poddanych z balkonu pałacu Buckingham. Londyn, 6 maja 2023 r.

autor zdjęcia: Steen Evald_kongehuset.dk

źródło: Rzeczpospolita

Królewska para z Danii: Maria i Fryderyk X

autor zdjęcia: OSCAR GONZALEZ FUENTES/Shutterstock

źródło: Rzeczpospolita

Hiszpańska para królewska: Letycja i Filip VI

autor zdjęcia: Wikimedia Commons

źródło: Rzeczpospolita

Król Szwecji Karol XVI Gustaw wraz z małżonką, królową Sylwią, w dniu ślubu ich córki Wiktorii. Sztokholm, 18 lipca 2010 r.

Spośród 46 państw przeoranej przez rewolucje, wojny i totalitaryzmy Europy aż 11 to monarchie. Zwykle konstytucyjne, choć przynajmniej dwie można uznać za bliższe ideału samodzielnej władzy pomazańca bożego.

Pierwsza z owych dwóch monarchii to Watykan, czyli Stato della Città del Vaticano, monarchia elekcyjna, w której pełnię władzy sprawuje papież. W drugiej, Lichtensteinie, maleńkim, za to nieprzyzwoicie bogatym państewku w Alpach, szerokie uprawnienia panującemu księciu przyznali w referendum sami mieszkańcy, niezainteresowani jakoś nadmiernie wybujałą demokracją. Wystarczy im niezły standard życia, pełnia statusu obywatela i prawo do wypasu owiec w ogrodach nawet kilkaset metrów od centrum miasta Vaduz, stolicy księstwa.

Pozostałych dziewięć monarchii ma charakter konstytucyjny i są to zwykle tradycyjne i dojrzałe demokracje, odpowiedzialne za znaczny procent europejskiego PKB, z Wielką Brytanią, Holandią czy Szwecją na czele. Niektóre, jak Luksemburg, są fantastycznie rozwijającymi się globalnymi hubami, inne – jak Monako – zawyżają światowy wskaźnik spożycia szampana i połykania ostryg, gromadzą światowe zasoby kapitału, czy przyznają za grubą kasę obywatelstwo milionerom i sportowcom, najczęściej w jednej osobie. Kiedy się spyta ich mieszkańców, czy nie czują się nieco anachronicznie, gdy w świecie totalnej globalizacji muszą na ścianie wieszać portret królowej bądź króla, odpowiadają, czasem niezbyt grzecznie, jak mnie pewien Szkot przed kilku laty przy kontuarze baru w Kilmartin, na zachodnim...